17 ตุลาคม 2569 ที่วัดใหม่บ้านทิยาเพอ หมู่ 8 ต.สบเมย อ.สบเมย จ.แม่ฮ่องสอน นายพีระเมศร์ ตื้อตันสกุล ผอ.ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดแม่ฮ่องสอน และ นายณัฐพล สวัสดี ผอ.ส่วนสิ่งแวดล้อม พร้อมด้วย นางสาวกาญจนา ทัพป้อม อุตสาหกรรมจังหวัดแม่ฮ่องสอน, นายโสภณ สุรภี หัวหน้ากลุ่มอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่, ส.ต.อ.ศุภชัย จันสุวรรณ ปลัดประจำตำบลสบเมย ตัวแทนฝ่ายปกครองสบเมย นายวิชัย เลิศพาณีลลิต กำนันตำบลสบเมย และ นายสุเทพ สุนทรารันย์ ผู้ประกอบการ ร่วมประชุมกับชาวบ้านทิยาเพอ เพื่อหาข้อยุติกรณีร้องเรียนคัดค้านการทำเหมืองแร่สบเมย
โดย อุตสาหกรรมจังหวัดแม่ฮ่องสอน ชี้แจงว่า เหมืองดังกล่าวดำเนินการถูกต้องตามขั้นตอน ทั้งประชาคมหมู่บ้าน รายงานสิ่งแวดล้อม วิศวกรรม และ EIA ได้รับประทานบัตรตั้งแต่ ๒๔ ส.ค. ๒๕๖๐ แต่หยุดกิจการไปตั้งแต่ปี ๒๕๖๐/๒๕๖๑ ก่อนจะกลับมายื่นขอเปิดดำเนินการใหม่ในปี ๒๕๖๘ ตามความต้องการแร่ของตลาดโลก ซึ่งเป็นการขอกลับมาทำตามประทานบัตรเดิม ไม่ใช่ขอใหม่ ขณะนี้อยู่ระหว่างขออนุญาตใช้เส้นทาง และพร้อมเข้าสู่กระบวนการรับฟังความคิดเห็นตามกฎหมาย
ด้านชาวบ้านทิยาเพอ แสดงจุดยืนคัดค้าน ระบุที่ผ่านมาไม่เคยได้รับข้อมูลชัดเจน ไม่เคยได้คุยกับเจ้าของเหมืองโดยตรง การมีส่วนร่วมไม่เพียงพอ และ ปี ๒๕๖๘ ได้ยื่นหนังสือคัดค้านไปแล้ว แต่ยังมีการเคลื่อนไหวขอเปิดเหมืองอีกครั้ง จึงเกิดคำถามว่าหน่วยงานได้นำข้อคัดค้านไปพิจารณาอย่างไร และกระบวนการถูกต้องหรือไม่ ซ้ำในปี ๒๕๖๘ ชาวบ้านตรวจพบคุณภาพน้ำในชุมชนปนเปื้อน สารหนู จึงกังวลต่อแหล่งน้ำ สุขภาพ และการดำรงชีวิต จึงยืนยัน ๗ ข้อเรียกร้อง คือ ๑) ตรวจสอบกระบวนการขอทำเหมืองและ EIA ทั้งหมด ๒) ทบทวนหนังสือคัดค้านที่เคยยื่น ๓) ตรวจสอบเวทีรับฟังความคิดเห็นว่าถูกกฎหมายหรือไม่ ๔) ส่งหน่วยวิชาการตรวจน้ำ ดิน ตะกอนอย่างเป็นระบบและเปิดเผยผล ๕) ให้อำเภอและอุตสาหกรรมจังหวัดระงับ/ชะลอการทำเหมืองไว้ก่อน ๖) เปิดเผยข้อมูลประทานบัตร ใบอนุญาต และผลตรวจสิ่งแวดล้อมทั้งหมด และ ๗) หากพบทำผิดกฎหมายหรือกระทบสุขภาพจริง ให้ยุติการทำเหมืองทันที
ขณะที่ทางผู้ประกอบการ นายสุเทพ สุนทรารันย์ ซึ่งได้ลงพื้นที่พบปะชาวบ้านในครั้งนี้ กล่าวพร้อมสนับสนุนงบประมาณในการพัฒนาคุณภาพชีวิต และเสนอให้ร่วมกันหาแนวทางการแก้ปัญหาและข้อกังวลของชาวบ้าน เพื่อให้การอยู่ร่วมกันระหว่างเหมืองแร่กับวิถีชีวิตชุมชนบ้านทิยาเพอเป็นไปในทิศทางที่ดี
หลังจากที่ประชุมหารือร่วมกันแต่ยังไม่สามารถหาข้อยุติได้ นายพีระเมศร์ ตื้อตันสกุล ผอ.ทสจ.แม่ฮ่องสอน กล่าวก่อนปิดการประชุมว่า เพื่อให้ความเป็นธรรมกับทั้งสองฝ่าย ทั้งเจ้าของสัมปทานที่ยังคงเหลือระยะเวลาอีก 1 ปี และ ชาวบ้านที่เดือดร้อน จึงขอให้ชาวบ้านรวบรวมข้อมูลผลกระทบและข้อกังวลเกี่ยวกับการเปิดเหมือง เพื่อนำเสนอต่อผู้ประกอบการ ในการพิจารณาร่วมกันอีกครั้ง ก่อนจะนัดประชุมชี้ขาดอีกครั้งในวันที่ 29 ตุลาคม 2569 ว่าเหมืองแร่แห่งนี้จะสามารถดำเนินการต่อได้ หรือ ต้องยุติการทำเหมือง
✍️ ภานุเดช ไชยสกูล จ.แม่ฮ่องสอน รายงาน